Londra Üniversitesi’nden bir grup bilim adamının yaptığı araştırma çerçevesinde, 9600 kadın ve erkeğe hafıza testleri yapıldı.

Deneklerden önce 10 kelimeyi hatırlamaları, 2 dakika sonra bu kelimeleri tekrar anımsamaları 5 dakika sonra da 10 kelimeden ve 5′ini saymaları istendi.

Kadınların her üç testte de erkeklerden daha başarılı oldukları gözlenirken, araştırmayı yürüten bilim adamlarından Matthew Brown ve Brian Dodgeon, erkeklerin sözlü hafıza testlerinde, özellikle de ertelenen hafıza testinde kadınlardan önemli ölçüde daha başarısız olduklarını söylediler.

Hafıza testlerinin ilkinde kadınların erkeklerden ortalama olarak yüzde 5, ikinci testte yaklaşık yüzde 8 daha başarılı, üçüncü testte de erkeklerden daha hızlı oldukları görüldü.

Yapılan dördüncü testte deneklerden bir dakika içinde hatırlayabildikleri kadar çok hayvan ismi söylemeleri istenirken, erkek ve kadınların bu testte ortalama 22 hayvan ismiyle aynı sonucu elde ettikleri ortaya çıktı.

http://www.trt.net.tr/Haber/HaberDetay.aspx?HaberKodu=1ad9b94e-3add-476d-a400-1fbe493cb7cf

Daily Mail gazetesinin haberinde, ancak anne baba olmanın sağlığa iyi gelmesinin de çocuk sayısına bağlı olduğu vurgulandı.

Tek çocuk ya da hiç çocuk sahibi olmama, araştırmaya konu olan hastalıkların tamamına yol açabilirken, fazla çocuk da beraberinde getirdiği mali ve duygusal stres yüzünden zararlı olabiliyor.

İngiliz ve Norveçli araştırmacıların, Sosyal Bilim ve Tıp dergisinde yayımlanan makalesine göre 3 çocuk sağlık için hem iyi hem kötü olabilirken, en ideali iki çocuk sahibi olmak. Ancak diğer faktörler gözönünde tutulmadan sadece mutluluk faktörü dikkate alındığında en idealinin 3 çocuk olduğu belirtiliyor.

http://www.trt.net.tr/Haber/HaberDetay.aspx?HaberKodu=3a15589d-59c1-4b7f-8ad6-26a104d2d1ce

Normalin Üstü, Normalin Altı ya da Normal zekaya sahip her çocuk DEHB i yaşayabilir.

ANNE-BABA VE ÖĞRETMENLERİN BU ÇOCUKLARI TANIMLAMALARI

” Söylediklerim bir kulağından girip diğerinden çıkıyor ”

” Tüm araba markalarını biliyor ama bir dakika önce söylediğim şeyi hatırlamıyor ”

” Bilgisayar başında saatlerce oturabiliyor ama ödev başında en çok 10 dk. ”
” Sınavlarda dikkatsizce hatalar yapıyor ” ” Dersi dinleyemiyor, sürekli etrafı ile ilgili ”

” Başladığı işi bitirmiyor ” ” Doğum öncesinden beri hareketli ”
” Eli dursa ayağı oynar ”

” Sürekli hareket halinde , yürümez koşar ”
” Ya konuşur ya sesler çıkarır ” ” TV izlerken bile hareket eder ”
” Sandalyede oturmanın 50 çeşidini gösterebilir ” ” Sınıfta nereye baksam onu görüyorum ”
” Sırada otururken bile eli ayağı hareket ediyor”

DÜRTÜSELLİK BELİRTİLERİ
Davranışları ortama ve sonuçlarına göre düzenlemek ve yönlendirmekle ilgili bir sorundur.
Bir şey yapmadan önce sonucunu düşünmezler (“Bunu yaparsam ceza alırım”).
Bir şey yapmadan önce o davranışın o ortam için uygun olup olmadığını düşünmezler (“Burada bu davranış yapılmaz”).
Söyleyecekleri şeyin karşısındaki kişide nasıl bir etki yapacağını düşünmezler ( “Bunu söylersem bana kırılır”) Aslında ne yapmaları ya da yapmamaları gerektiğini bilirler ama o bildikleri şeyi uygulayamazlar.
Bir kuralı biliyorlardır, sorarsanız uygun bir biçimde açıklayabilirler ama düşünmeden hareket ettikleri için o kuralı yine bozabilirler.
Bu durum gerek anne baba gerekse öğretmeni daha çok öfkelendirir. Bu davranışlar bilerek yapılan, ya da kurallar önemsenmediği için yapılan davranışlar olarak nitelendirilirler. Bu nedenle de daha acımasız yöntemlerle ele alınırlar.
ANNE-BABA VE ÖĞRETMENLERİN BU ÇOCUKLARI TANIMLAMALARI

” 10 yaşına geldi hala söz kesmemeyi öğrenemedi ”
” Düşünmeden hareket eder ” ” Sabırsızdır, istekleri hemen olsun ister ”
” Asla sırasını bekleyemez ”
” Daha soruyu tamamlamadan cevabını vermeye kalkıyor ”
” Aklına geleni hemen yapıyor ”

DEHB in NEDENLERİ
Kalıtsal bir sorundur.
Anne babadan alınan genler bu soruna yatkınlık oluşturur.
Ailenin diğer bireylerinde de benzer sorunlar olma riski yüksektir.

KALITSAL
Aile Çalışmaları

DEHB olan çocukların anne babalarında benzer belirtiler olma oranı normal çocuklara oranla 2-8 kat fazla . DEHB olan çocukların kardeşlerinde normal çocuklara oranla 2-3 kat fazla DEHB var.
İkiz Çalışmaları
Tek yumurta ikizlerinde eş hastalanım oranı %80-90, çift yumurta ikizlerinde %30

ÇEVRESEL
Bu etkenler direk olarak DEHB a neden olmaz. Sadece genetik olarak yatkınlığı olan bireylerde riski arttırır.
Doğum öncesi (gebelikte hastalanma, alkol, sigara, ilaç kullanımı)
Doğum sırasında ( erken doğum, doğum komplikasyonları)
Doğum sonrası ( Bazı hastalıklar, kurşun gibi maddelere maruz kalma vb)

FİZYOLOJİK
Beyindeki dikkat ve davranış kontrolünden sorumlu olan bölgeler yeterince aktif değillerdir.
Dikkatin kolayca dağılması, aşırı hareketlilik ve düşünmeden hareket etme beyindeki bu merkezlerin iyi çalışmamasının sonucudur.
DEHB TE SÜREÇ
Erken çocukluk dönemlerinde başlar,
En sık ilkokul döneminde tanı konulur,
Çocukluğunda bu tanıyı alanların %70-80 i ergenlikte de aynı belirtileri gösterirler.
Bunların da %50-65 i erişkinlikte de aynı tanıyı alırlar.
DEHB erken çocukluk döneminde başlayıp yaşam boyu devam edebilen bir bozukluktur.
Temel belirtiler aynı olmakla birlikte her yaş döneminde farklı bir görünüm vardır.
Özellikle aşırı hareketlilik ve dürtüsellik belirtileri zaman içinde azalır.
Dikkat eksikliği yaşam boyu devam edebilir.
İlkokul çağındaki çocukların % 3-5 inde yani her 20-30 çocuktan birisinde görülüyor.
Her sınıfta en az 1 çocukta bu sorunun bulunma olasılığı var.
Erkeklerde kızlara göre 3-4 kat daha fazla görülüyor.
Çocukluklarında DEHB bozukluğu olanların %80 i ergenlikte, %30-65 i erişkinlikte de bu belirtileri taşırlar.
Erişkinler arasında %1-2 sıklıkta görüldüğü bildiriliyor (ABD ve Kanada da).

DEHB ye EŞLİK EDEN SORUNLAR
Dağınıklık, düzensizlik
Dalgınlık, hayal kurma
Tutarsızlık
Bellek sorunları
Sakarlık, koordinasyon güçlükleri
Sosyal ilişkilerde sorunlar
Düşük benlik saygısı

BEBEKLİK DÖNEMİ
Huzursuz, gergin bebeklerdir.
Kolay ağlarlar, zor sakinleştirilirler.
Dış uyaranlara (ses, dokunma gibi ) aşırı tepki verirler.
Uyku sorunları ( az uyuma, sık sık uyanma gibi) olabilir.
“Daha karnımdayken bile çok hareket ederdi”
“Kucağıma aldığımda devamlı dolaşmamdan hoşlanırdı”
“Asla uzun süre uyumaz, çok kolay uyanırdı ” OKUL ÖNCESİ DÖNEM
Devamlı hareket eder, atlar, zıplar, bir yerlere tırmanır.
İsteklerini erteleyemez, tutturmaları olur.
İlgi devamlı üzerinde olsun ister, bunu sağlayacak şeyler yapar.
Bir oyundan diğerine geçer, ilgisi çok kısadır.
Çok konuşur, sürekli soru sorar ama yanıtı dinlemez.
Mutsuzluk, mızırdanma, ana babaya aşırı bağımlılık.
İLKÖĞRETİM DÖNEMİ
En sık bu dönemde tanı konulur.
Sakin ve sessizce sırada oturamaz.
Dersi dikkatle dinleyemez, etrafı ile daha çok ilgilidir.
Sorulan sorulara sonunu beklemeden, söz istemeden yanıt verir.
Verilen görevleri tam olarak yerine getirmez.
Diğer çocuklarla ilişki sorunları olabilir.
Kendisine benzer çocuklarla arkadaşlık kurar.
Eşyalarını tam olarak getirmez, kaybeder, dağınıktır.
Akademik başarısı kapasitesiyle orantılı değildir.
Ev ödevlerini almaz, evde ödev yapmak sorun olur.

ERGENLİK DÖNEMİ
Hiperaktivitede azalma olur ama kıpır kıpırlık devam eder.
Ders dinleyemez, uykulu bir hali olabilir ya da kalem çevirme, resim yapma gibi şeylerle uğraşır.
Akademik başarı daha ciddi düzeyde sorun olmaya başlar.
Öğretmenlerle ilişkilerde sorunlar yaşanır, karşılık verir, saygısız, ilgisiz bir öğrenci olarak nitelendirilir.
Aile ve arkadaş ilişkilerinde sorunlar olabilir.
Benlik saygısında azalma, depresyon görülebilir, duygu durumu değişkendir, aniden öfkelenebilir.
Sigara, alkol madde kullanımı başlayabilir.
Yasal sorunlara neden olabilecek, riskli ,tehlikeli davranışları olabilir.

DEHB İLE BAŞA ÇIKMAK TEDAVİ YÖNTEMLERİ
1. Farmakolojik tedaviler(ilaç tedavisi)
2. Anne baba ve öğretmen eğitimi
3. Çocuğun bireysel tedavisi(davranışçı teknikler, sosyal beceri eğitimi)
1. Eğitim
1. Alternatif tedaviler

OLUMLU ÖZELLİKLERİ

Enerjik olma

Yaratıcılık

Sıcak kanlı ve cana yakın olma

Kolay ilişki kurabilme Esneklik Hoşgörülü olma

İyi bir espri yeteneğine sahip olma
Risk alabilme (bazen gerekenden fazla oranda)

İnsanlara kolaylıkla güvenebilme ( bazen gerekenden fazla oranda)
NELER YAPABİLİRİZ?

DİKKAT EKSİKLİĞİ İÇİN…

Öğrenciyi:
Sakin bir yerde oturtun.
İyi örnek olabilecek bir arkadaşının yanına oturtun.
Samimi olduğu çalışkan bir arkadaşının yanına oturtun.
Not tutmada bu arkadaşının yardımını sağlayın.
Sınıfta bütün sıraların arasındaki uzaklığı arttırınız.
Verilen çalışmayı tamamlayabilmesi için ek süre veriniz.
Dikkat süresi ile uyumlu olacak şekilde görevleri ya da çalışma süresini kısaltınız.
Kısa süreli hedefler belirleyin.
Her seferinde bir tek görev veriniz.
Ödevlerinin miktarını azaltınız.
Açık ve kesin yönerge verin.
Etkinliği sürdürmesi için uyarı-sinyal veriniz.

HİPERAKTİVİTE İÇİN…
Çalışırken arada bir duraklamasını sağlayınız.
Sırada oturmaya ara vermesi için fırsat tanıyınız.
Görevleri arasında kısa molalar veriniz.
Aceleci ve dikkatsiz çalışmışsa, yaptığı işi kontrol etmesini öğretiniz.
Küçük, uygunsuz davranışları görmezden geliniz.
Uygunsuz davranışları ihtiyatlı kınayınız.
Olumlu davranışları övünüz.
Öğrencinin aç olmadığından emin olunuz. Gerektikçe el kaldırmasını, seslenmesini öğretin.
Elini yalnızca amaca uygun durumda kaldırdığı zaman yanına gidin.
Soru yanıtlamak için el kaldırdığında övün.
Öğretmene Öneriler

DEHB li çocuklar genellikle okula başladıktan sonra teşhis edilirler. Bunun başlıca nedeni anne babaların kendi çocuklarına alışmaları sonucu bir çok davranışın onlara olağan görünmesidir. Çoğunlukla öğretmenler DEHB li çocukları fark edip ve tanı sürecini başlattıkları için DEHB konusunda çok temel bazı bilgilere sahip olmaları gerekir. Öğretmenler tanı sürecinin ilk halkalarından biridir bunun yanı sıra işlerinin DEHB li çocuklar hakkında her şeyi bilmek ve tanı koymak olmadığını akılda tutarak bir uzmandan yardım istemekten çekinmemelidirler. DEHB li çocuklarla başa çıkabilmesi için öğretmenlerin olumlu ve gerçekçi akademik beklentiye, sıkı bir gözlem ve denetim becerisine, tutarlı, sabırlı ve esprili bir kişilik yapısına, işbirliğine yatkınlığa (özel eğitim öğretmeni ve uzmanlarla), sahip olması gerekir. DEHB li çocukların %50 si normal sınıflarda eğitilebilir. Geriye kalan %50 si ise özel eğitim ve ilgili hizmetleri gerektirir. Bu %50 nin yaklaşık %35-40 ı da normal sınıflarda bulunabilir ancak ek destek alırlar. Çok ciddi şekilde etkilenen diğer %10-15 lik kesim için özel sınıflar gereklidir. Öğretmen bu çocukların ihtiyaçlarını tanıyacak ve bu çocuklara uygun eğitim verecek şekilde eğitilmemişse kendini yetiştirme fırsatları aramalıdır. Aksi halde sınıfta bir sinir savaşı yaşanır. Türk Milli Eğitim sisteminde yer alan müfredat içerikleri dikkat yetenekleri bakımından çan eğrisinin ortasındaki çocuklara göre düzenlenmiştir. Ortalamanın biraz üzerindeki ve biraz altındaki çocuklar okulda genel olarak problem yaşamazlar.

Öğretmenlerin ders anlatırken dikkat dağınıklığı bozukluğu olan çocukların da içinde bulunduğu ortalamanın altındaki çocukları göz önünde tutmaları çok önemlidir. Bazen dürtüsel davranışları nedeniyle DEHB li çocuklar normal çocukların devam ettiği sınıflarda tutulmak istenmez. Alt özel sınıflara gönderilmeleri için anne babalara önerilerde bulunulur. Oysa IQ düzeyi normal olduğu halde dürtüsel ve hiperaktif davranışları nedeniyle bir çocuğun alt özel sınıfa gönderilmesi son derece sakıncalıdır. Aile ya da öğretmen bunu bir çözümmüş gibi görebilir ancak normal IQ ‘ya sahip DEHB li bir çocuk bu tür sınıflarda zihinsel açıdan kapasitelerinin çok daha altında performans göstermeye başlar. Okul değiştirme seçeneği de saklı kalmak kaydıyla sınıf yada öğretmen değiştirmek o an için daha iyi bir çözüm olabilir. Normal sınıfta kalabilmesi için neler gerektiği ve sonuçlarının neler olabileceği aile ve çocukla tartışılmalı, uzman görüşü alınmalıdır.
Eğitim-öğretim ortamı oluşturma DEHB li çocuklar sürekli oturmak ve dikkatlerini derse odaklandırmakta yetersizlik yaşarlar ve bu duygudan kaynaklanan yaramazlık davranışları gösterirler. Sonuçta akranları tarafından dışlanır ve yıkıcı davranışlar sergilerler. Yıkıcı davranışlar gösterdikleri için iyice dışlanır, kolay incinir ve zarar görürler. Çocukluk döneminde tedavi edilmeyen hiperaktivite vakaları, ilaç bağımlılığı, antisosyal davranışlar gösterme ve başkalarından zarar görme riskiyle karşı karşıyadır. Bu çocukların dikkatleri ilgisiz uyaranlarla ve diğer insanların önemsemediği ses ve olaylarla kolaylıkla dağılabildiği için sınıflarının sessiz ve sade olmasında yarar vardır. Öğretmenlerin sınıfı güzelleştirmek veya eğitim amacıyla her yere astıkları materyallerde bu çocukların dikkatini dağıtabilmektedir. Bu öğrencilerin düşünce biçimlerinin farklı olduğuna dikkat edilmelidir. Doğrusal bir düşünceye sahip olmadıkları ve asla olamayacakları için çocukları bu yönde zorlamak, kaynakları ve zamanı boşa harcamaya yol açar. DEHB li çocukların bulunduğu sınıflarda konular dikkatlice yapılandırılmalı, önemli noktalar açıkça belirlenmelidir. DEHB li öğrenciler için her ders planında fiziksel hareketler planlanmalıdır.(Kalemi açmak için kalkmak, yandaki sınıftan tebeşir almak, öğretmen masasını düzenlemek, çiçekleri sulamak, müdür yardımcısına not göndermek gibi). Okulunda yoğun olarak spora yönelmesi sağlanabilir. Bu konuda beden eğitimi öğretmeni ile işbirliği yapıp çocuğun yatkın olduğu bir spor alanını belirlenip, bu sporu yapması için imkan tanıması faydalı olacaktır. Bu çocukların yerinde duramama özellikleri nedeniyle öğretmenleri tarafından sıklıkla uyarılmaları istenmeyen bu davranışın pekiştirilmesine yol açar. Bir öğretmen olarak kendi hızınızı değerlendirerek sınıfta konuları işlerken ne kadar hızlı yada yavaş olduğunuza dikkat edin. Övgüyü ve cesaretlendirmeyi çok seven bu çocuklar, özellikle cesaretlendirme olmadığı zaman sinirlenirler.

Anlamlı ve eğlenceli buldukları etkinliklere rahat yoğunlaşabildikleri için dersi eğlenceli hale getirmek önemlidir. Şakacı, eğlenceli ve sürprizlere açık olarak DEHB li çocukların ilgisini ve hevesini arttırabilirsiniz. Hayatlarının büyük bir kısmının planlar, listeler ve kurallardan oluşması çok sıkılmalarına yol açar. Oysa sürprizleri ve oynamayı seven bu çocuklar hayat doludurlar. Çocuğun çalışmaya isteyerek katılması ve çalışmadan hoşlanması önemli olduğu için, çalışmaların eğlenceli hale getirilmesine dikkat edilmelidir. Çocuklara bir şey öğretmek için onlarla konuştuğunuzda fiziksel olarak yakın olmak, uygun olan zamanlarda çocuğa dokunmak etkili olabilir. Sürekli göz teması kurarak bu çocukları daha kolay denetleyebilirsiniz. Bir göz atış çocuğu günlük hayallerden sınıf ortamına geri getirebilir. Talimat verirken aşağıdaki noktalara dikkat edin.
Canlı açık bir dil kullanın, kısa konuşun.
Her seferinde bir tek talimat verin.
Konuşurken yüzünüz çocuğa dönük olsun.
Çok duyuya hitap eden talimatlar vermeye çalışın.
Mümkünse yapılmasını istediğiniz davranışı gösterin.
Zaman zaman çocuğun talimatı anlayıp anlamadığını denetleyin ve gerekiyorsa talimatı tekrarlayın.
Sınıfa soru yöneltirken, önce soruyu sorun sonra çocuğun ismini söyleyin. Önce çocuğun ismini söylerseniz diğer çocuklar soruyu savuşturduğunu düşünüp dinlemeyecektir. Dikkati dağılan çocuğa kolay bir soru sorun, konuyla ilgili olması şart değildir. Çocuklardan bir konuda düşünmeleri istendiğinde birkaç saniyede cevaplayabilecekleri sorular sorulmalıdır. Bir konu üzerinde uzunca bir süre düşünmesi beklenmemelidir. Aksi takdirde çocuğun canı sıkılır ve dikkati dağılır. Acele ve özensiz yaptığı işleri tekrar kontrol etmesi istenmeli, verilen görevler arasında kısa molalar verilmelidir. Ne istendiği çok açık bir şekilde öğrenci tarafından anlaşıldığından emin olununcaya kadar tekrarlanarak iletilmelidir. Bu çocukların sınıf içi çalışmalarda hoşlandıkları biriyle eşleştirmek verimi arttıracaktır. Katılma ve bağlı olma ihtiyacı hisseden bu çocuklar grup içi çalışmalarda yer aldıkları sürece kendilerini güdülenmiş hissedecekleri için katılımları sağlanmalıdır. Sıraları öğretmen masasına yakın olabilir ancak orada amaçlı olarak tecrit edilmemelidirler. Kendisine örnek olabilecek bir arkadaşıyla oturtulabilir.

Sınıfta DEHB ile ilgili bir hikaye okumak, DEHB li çocukları deli olarak gören sınıftaki arkadaşları için yararlı olabilir. Sık sık gelişmeleri gözlemlenip denetlenmelidir. Sık ve çabuk geri bildirimler, onları doğru iş üzerinde tutmaya yardımcı olarak, kendilerinden ne beklenildiğini ve hedeflerini karşılayıp karşılayamadıklarını bilmelerini sağlayarak ve cesaret vererek gelişimlerine büyük yararlar sağlar. Kendini gözlemesini öğretin, düşüncelerine nasıl takılıp kaldığının farkına varmasını sağlayın ve en önemlisi de takılma gerçekleştiğinde tekrar nasıl odaklanacağını konuşun. Öğrenmenin duygusal boyutu ihmal edilmemelidir. Duygusal gelişimin sağlıklı olması, davranışların kalıcı kılınması açısından önemli olduğu için öğrencilerin katılım, ait olma ve eğlence ihtiyaçlarının öğretimsel etkinlikler esnasında karşılanması gerekir. Yaramazlığın dikkat çekme(sıkılma ve sevgi ihtiyacından dolayı), güç mücadelesi(tehdit edilmiş hissettiğinden dolayı), öç alma(incinme ve haksızlığa uğradığını hissettiğinden dolayı) ve yetersizlik(güçsüz hissettiğinden dolayı) olmak üzere dört kaynağı olduğunu akılda tutarak yaramazlıklarının nedenine uygun olarak müdahale biçimi belirlenmelidir. Uygun müdahale doğru sonuçlara götürür. Bu konuda bir sınıf yönetimi kitaplarından yararlanabilirsiniz. Pek çok DEHB li çocuk görsel olarak daha iyi öğrendiği için bir şey söyleneceği zaman göstererek söylemek tercih edilebilir. İstenilen davranış aynı zamanda yazılırsa daha da somutlaşmış olur. Herhangi bir olay yada konunun taslağını çıkarma, kitap okurken ve dinlerken not alma becerisini kazandırılmalıdır. Bu becerileri kazanmak DEHB li çocuklara kolay gelmez fakat bir sefer öğrendikleri zaman okumaktan ve ders dinlemekten daha az sıkılır hale gelirler. Aşırı yorgunluk stres ve baskı çocukların özdenetimlerini azaltıp uygunsuz davranışlara neden olabileceği için dinlenme fırsatları sağlanmalıdır. Sessizlik zamanı ve gevşeme tekniği uygulamaları buna örnek olabilir. Bu çocuklar gün boyunca çok fazla başarısızlık duyguları yaşarlar. Bunun için mümkün olduğunca başarılı olduğu durumlar araştırılıp başarılarının altı çizilmelidir.

DEHB li çocukların özdenetim düzeyi düşük olduğu için özdenetimli olmasına yardımcı olacak geri bildirimler verilmelidir. Nasıl davranacakları konusunda genellikle fikirleri olmayan bu çocuklara alternatifler sunulmalıdır.(Bunu farklı bir biçimde nasıl söyleyebilirdin gibi ) DEHB in en yıkıcı yönü DEHB in kendisi değil özsaygıya yönelik ikincil zararıdır. Bu çocuklar bol bol cesaretlendirilip övülmelidir, ancak överken dikkatli olup gerçek övgülerle sahtelerini kolayca ayırabilecekleri unutulmamalıdır. Çocuğa DEHB in avantajları olduğu da hatırlatılmalıdır. Çok fazla enerji verdiği için aşırı hareketlilik acil işlerin yapılmasında etkili olmaktadır. İleride hareket yada konuşkanlık gerektiren mesleklerde başarılı olabilecekleri belirtilmelidir.
Ödev ve Sorumluluklar

DEHB li çocuklar dışsal olayları kendi başlarına yapılandıramadıkları için yönlendirilmeye ve planlamaya ihtiyaç duyarlar. Planlamayı kolaylaştırmak için etkinlik listelerinin yapılması, yaptıkları işin neresinde kaldıklarını unuttuklarında hatırlamalarını kolaylaştırır. Hatırlama bu çocuklar için problem olduğundan dolayı, doğal olarak var olmayan çağrışımlar oluşturarak kodlamaya yardımcı olan hatırlama stratejileri ve beceriler öğretilebilir. Ödevlerini küçük parçalara ayırmak DEHB li çocuklar için önemlidir. Ağır ödevler çocuğu ezebilir ve çocukta yetersizlik duygusuna yol açabilir. Bu tür ödevlerin her bir bölümü yapılabilecek parçalara ayrılarak çocuğun başarısızlık korkusu azaltılabilir. Aslında bu çocuklar yapabileceklerini düşündüklerinden daha fazlasını yapabilirler. Bu çocuklar çok ödevden sıkıldıkları için az ödev verilerek ödevlerinin niceliğinden ziyade niteliğine dikkat edilmelidir. Yaptığı çalışmalarda verdiğiniz sürenin yeterli olup olmadığına dikkat edin. Yetersiz süreden dolayı başarısızlık çocuğun yeteneklerinden şüphe etmesine yol açar. DEHB li çocuklar bir ödevi yaparken kendi hızlarına göre değerlendirilmelidir. Sınıftaki diğer çocuklara bakarak onun geç yada erken bitirdiğini söylemek yanıltıcı olabilir. Çalışma hızı diğer çocuklarla kıyaslanarak belirlenirse DEHB belirtileri daha da artabilir. Öğrenmeyi ölçmek için alternatif değerlendirmeler kullanılmalıdır. Geleneksel standart testlere güvenilmemeli, konular bazen ödev, proje, video kayıt çalışması vererek yada sözel olarak değerlendirilebilir. Bu çocukların bütün ödevlerini, sorumluluklarını, sınav günlerini ve randevularını yazabilecekleri bir ödev defteri kullanmaları sağlanmalıdır. Bu defter günlük olarak kontrol edilmelidir. İşlerini önem derecesine göre sıraya koyması gerektiği paylaşılarak yapılacaklar listesi hazırlamaya özendirilebilir. DEHB li öğrencilerin bazen diğer öğrenciler kadar iş yapamayacaklarını unutulmayarak beklentiler öğrencinin kapasitesine göre ayarlanmalıdır. DEHB li öğrenciler bağımsız çalışmanın aksine öğretmen tarafından doğrudan işe yönlendirildiklerinde daha başarılı olmaktadırlar. Çocuk tarafından ceza olarak algılanmamak kaydıyla mümkün olduğunca çocuğa sorumluluk verilmelidir.
Kurallar

DEHB li öğrencilerin okul başarısını arttırmak için öğretmenlerin kuralların yapılandırılmış olmasına, çalışma zamanlarının kısa tutulmasına, dersin ilginç etkinliklerle desteklenmesine ve olumlu pekiştireçlerin kullanımına dikkat etmesi gerekir. Düzeni sağlamak için kurallar mümkün olduğunca erken oluşturulmalı, düzen ve temizliği kontrol etmek için çok sık ara kontroller yapılmamalıdır. Aksi takdirde çocukların içsel motivasyonları azalır. Sınıftaki öğrencilerin katkılarıyla oluşturulan kuralları herkesin görebileceği bir biçimde yazıp asmak, kuralların benimsenmesini ve uygulanmasını sağlayabilir.

http://www.cocukpsikolojisi.net/?module=pages&SID=22

Tedavide iki yöntem kullanılıyor; klasik tüp bebek yöntemi ve mikroenjeksiyon yöntemi.

Dünya tüp bebek uygulmalarının yüzde 65’ini kapsayan mikroenjeksiyon yöntemi, sperm sayısı az olan baba adayında kullanılıyor.

Yöntemin 18 yıl önceki ilk uygulamasını yapan ekibin başkanı Brüksel Üniversitesinden Profesör Andre Van Steirteghem, yönteminin, kısırlığın bir sonraki kuşağa geçmesine yol açabileceğini açıkladı.

Peki bu ne anlama geliyor?

Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği İkinci Başkanı Prof.Dr.Bülent Tıraş, “.. öÖellikle erkek bebeklerin cinsel sisteminde bulunabilen birtakım problemler geçiş gösterebiliyor. Örneğin bu erkek bebeklerin babaları gibi çocuk sahibi olmasında güçlük olabilir” dedi.

Uzmanlar, kromozom düzensizliklerinden meydana gelen ’Klinefelter Sendromu’nun da aynı özellikleriyle bebeğe geçmesinin mümkün olduğu görüşünde…

Prof.Dr.Bülent Tıraş, “Eğer siz bu embriyoları genetik bir taramadan geçirmezseniz böylece 47 xxy yani klinefelter sendromlu bebek karşınıza çıkar. Babada olan bu sorunun çocukta olması aileyi rahatsız eder mi, genelde etmediğini görüyoruz” diye konuştu.

Bu tür kalıtsal bozuklukları önceden bilmek, tedavinin şeklinin belirlenmesi açısından önemli.

Uzmanlar, çocuk sahibi olmak isteyenlerin birtakım testlerden geçmesi gerektiği üzerinde duruyor.

Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği İkinci Başkanı Prof.Dr.Bülent Tıraş, şunları söyledi:
“Sperm sayısı 5 milyon altında olan erkeklerin kromozom analizi yaptırmaları gerekir. Tekrarlanan tüp bebek başarasızlığı ve tekrarlanan düşüğü olan çiftlerin yine kromozom bozukluğu bakımından analiz edilmesinde fayda olduğunu düşünüyoruz.”

http://www.trt.net.tr/Haber/HaberDetay.aspx?HaberKodu=44fe0b08-cdca-4871-9908-9332d6497cd9

Finlandiya’daki Turku Üniversitesi araştırmacılarının yaptığı çalışmaya göre, yanlarında sigara içilen, 13 yaşından küçük çocuklarda damar çeperlerinin kalınlaştığı gözlendi.

Araştırmacılardan Dr. Katariina Kallio, çalışmalarıyla ilgili yaptığı açıklamada, “pasif içiciliğin yetişkinlerde damar sorunlarına yol açtığı biliniyordu ancak bu durumun çocuklarda ve ergenlik çağında olanlarda da ortaya çıktığını bilmiyorduk” dedi.

Çalışma sırasında 8-13 yaşları arasındaki 894 çocuk üzerinde araştırma yapıldı. Nikotinin nefes yoluyla alınması sonrası kanda ortaya çıkan cotinin miktarına göre çocuklar ikiye ayrıldı.

Cotinin miktarı yüksek olan çocukların damar çeperlerinin normalden yüzde 7 daha kalın olabildiği belirlendi.

http://www.trt.net.tr/Haber/HaberDetay.aspx?HaberKodu=8b77f755-1a6b-48d0-bba8-7988af8aec53

Tercih edilen oyuncaklar ise ilgi alanına işaret ediyor.

Uzmanlar, oyuncakların doğru seçildiğinde çocuk gelişiminde önemli rolü olduğunu belirtiyor.

Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.Sibel Sönmez “Çocukların ilgi duyduğu oyuncakların neler olduğunun önemsenmesi gerekiyor.”diye konuşuyor.

Çocukların oynamak istediği oyuncaklar, yetenek ve becerilerini ortaya koymak için fırsat yaratıyor.

Tercih edilen oyuncaklar, meslek seçimine ilişkin ipuçları da veriyor.

Yrd.Doç.Dr.Sibel Sönmez, peluş oyuncakları seven çocukları şöyle tanımlıyor:

“Soft bir yapıya sahip olduklarını, duygusal alanlara hitap ettiklerini, yazarlık ve benzer mesleklere yöneldiklerini ortaya koymuş yapılan çalışmalar.”

Sök-tak’larla ya da kepçe,dozer, kamyon gibi oyuncaklarla oynayanları da şöyle tarif ediyor:

“Uzaysal kavramların gelişimine neden oluyor. Bunların mühendislik bilimlerine yatkın olduklarına yönelik bazı veriler var.”

Dönmez, kuklarla oynayan ve onları konuşturan çocuklar için de şunları söylüyor:

“Bunların halkla ilişkiler, basın yayın alanında çalışmalar yaptıklarını, kendilerini ifade edebilecekleri alanlara yöneldiklerini gösteren bulgular tespit edilmiş.”

Top, takım çalışmalarında başarının, oyun hamurları da plastik sanatlara yatkınlığın göstergesi olarak kabul ediliyor.

Uzmanlar, çocuklara teknolojik oyuncaklar yerine yaratıcılığı ön plana çıkaracak oyuncaklar alınmasını öneriyor.

 http://www.trt.net.tr/Haber/HaberDetay.aspx?HaberKodu=13bdbb56-1fa8-4907-994c-eb3c420fadd2

İddia, Doktor Recai Yahyaoğlu ve Kimya Mühendisi Menan Aysan Kuzanlı’ya ait.

Yahyaoğlu ve Kuzanlı tarafından yayımlanan ’’Alkali Suyla Sağlıklı ve Genç Kalmanın Sırları. Suyun İyileştirici Gücü’’ adlı kitapta, insan vücudundaki sıvıların asidite ve alkalitelerinin, çocuğun cinsiyetini belirlemede etkili olduğuna yer verildi.

Kitapta şöyle denildi:

’’Erkeğin spermleri alkali, kadın vajinası ise asidiktir. Erkek kromozomları taşıyan sperm, hızlı bir biçimde yol almasına rağmen yaşam süreleri kısa olduğundan, vajinanın asidik ortamında ömrü çok kısadır. Buna karşın dişi kromozomları taşıyan sperm yavaş yol almasına rağmen, vajinanın asidik ortamında daha uzun süre yaşayabilir. Bu basit sistem uygulanarak erkek veya kız çocuğa sahip olunabilmektedir. Anne ve baba çocuk yapma kararından 1 ay önce PH derecesi yüksek olan alkali su içmeye başlarsa, spermler ve vajinanın içerisi daha alkali hale gelir. Böylece erkek çocuk yapma olasılığı yükselmiş olur. Alkali su vasıtasıyla hem erkek spermindeki alkali oran artmış, hem de vajinadaki asidik ortam etkisini kısmen kaybetmiştir. Her iki etki karşılıklı olarak birbirlerinin etkinliğini artırmak suretiyle güçlü bir sinerji oluşmasını sağlar.’’

Dr. Recai Yahyaoğlu, “Bu uygulama yüzde 100 sonuç verir diye bir kural yok. Bu yöntemle yüzde 100 erkek çocuk doğar demiyoruz. Sadece suyla cinsiyet belirleme arasında ilişki olduğunu anlatmaya çalışıyoruz. “dedi.

PH Derecesi Nasıl Anlaşılır?

Dr.Yahyaoğlu bu konuda da şunları söyledi:

“Vatandaşlarımız suyun alkali olup olmadığını PH derecesiyle (asit veya bazik derecesi, sertlik derecesi) anlayabilir. Piyasada satılan hazır suların ambalajlarının üzerinde, içerisindeki kimyasal maddeler ve PH derecesi yer almaktadır. PH derecesi 7 ve üzerinde olan sular ’alkali su’ olarak kabul edilir. Kısaca erkek bebek isteyen çiftler PH derecesi 7 ve üzeri olan suları tercih etsin. PH miktarı 7’den yüksek olan sular tercih edilirse bebeğin erkek olma olasılığı yüksek olur.’’

http://www.trt.net.tr/Haber/HaberDetay.aspx?HaberKodu=64a120d1-39de-4502-b7ba-63267eaeb99f

bebek.com: Hamile kalmaya karar veren kişiler yaşam tarzlarında bir değişikliğe gitmeli mi?
Op.Dr. Murat Taşdemir: Günümüzde gebeliğin ilk haftalarının önemi daha iyi anlaşılmıştır. İlk 12 haftada bebeğin organları oluşur. Birçok kadın henüz gebe olduğunu anlamadan bebeğin birçok organı gelişmiştir. anne adayının yaşam şekli gelişmekte olan bebeği etkiler. Bu nedenle çocuk sahibi olmaya karar veren çiftler yaşam tarzlarını gözden geçirip düzenlemelidir.

bebek.com: Sigara, alkol, kafein gibi alışkanlıkları hamilelik öncesinde bırakmak gerekir mi?
Op.Dr. Murat Taşdemir: Sigara içen kadınlarda bir yıl içinde gebe kalabilme olasılığı sigara içmeyenlere göre % 25 daha düşüktür. Sigara yumurta kalitesini bozar, yumurtanın döllenmesini ve döllenen yumurtanın rahme tutunmasını zorlaştırarak gebeliği önler. Sigara içen kadınlarda dış gebelik ihtimali de artar. Bu nedenlerden ötürü gebeliğe hazırlık dönemi sigarayı bırakmak için uygun bir zamandır. Oysa sigaranın zararlarını bilmesine rağmen birçok kişi sigara içmeye devam ediyor. Ancak en azından gebelik süresince sigara kesinlikle bırakılmalıdır. Sigara anne adayının beslenmesini bozarak, vücuttaki C vitamini seviyesini düşürür. Bebeklerin düşük doğum ağırlıklı doğma riskini artırır. Gebeliğe hazırlık e gebelik sırasında alkol tüketiminden de kaçınmak gerekir. Aksi takdirde doğumsal anomalilere neden olabilir. Kafein de gebelik döneminde uzak durulması gereken bir madde. Kahve, çay, kola gibi kafein içeren ürünlerin tüketimi mümkün olduğunca azaltılmalıdır.

bebek.com: Gebelik öncesinde beslenme alışkanlıklarında dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?
Op.Dr. Murat Taşdemir: Dengeli ve sağlıklı beslenme sağlıklı çocuk sahibi olabilmek için çok önemlidir. Çiftlerin sağlıklı beslenmesi yumurta ve sperm kalitesini ve döllenmeyi etkiler. Gebelik öncesi dönemde sağlıklı beslenme alışkanlıklarının edinilmesi ve bunların gebelik süresince devam ettirilmesi çok önemlidir. Düzenli beslenme alışkanlığı anne adayına, ailesine ve gelişecek bebeğin sağlığına katkıda bulunur. Gebelik öncesi dönemden itibaren temel besin gruplarının hepsinden her gün alınmasına, günde 3 öğün yemek yenmesine ve kalsiyum, demir, folik asit gibi önemli vitamin ve mineralleri içeren besinlerden yeterli miktarlarda alınmasına dikkat edilmelidir. İdeal diyet şöyle olmalıdır:

bebek.com: Hamilelik sırasında alınması zorunlu olan folik asit gebelik öncesinde de alınmalı mı?
Op.Dr. Murat Taşdemir: Folik asit döllenmeden hemen sonra omurilik ve sinir sisteminin gelişmesinde önemli rol oynar. Gebelikten önceki 3 aylık dönemden itibaren günde 400 mg. folik asit takviyesi nöral tüp bozukluklarının oluşmasını engeller. Folik asit narenciyede, yeşil yapraklı sebzelerde, fındık, badem ve baklagillerde bulunur. Gebelik öncesi dönemden itibaren doğal besinlerle alınan folik asit yanında 400 mg folik asit içeren multivitaminler ve folik asit tabletlerini almak gerekir.

bebek.com: Hamilelik öncesinde ilaç kullanılmasında dikkat edilmesi gereken kriterler var mıdır?
Op.Dr. Murat Taşdemir: Hamilelik dönemi ve öncesinde reçeteli veya reçetesiz satılan tüm ilaçları kullanmadan önce bu dönemde kullanılıp kullanılmayacaklarının araştırılması gerekir. Gebelik dışında kullanıldığında hiçbir yan etkisi olmayan ilaçlar bile gebelik sırasında bebeğe zarar verebilir. Herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmayan bir kadın menstural siklusunun ikinci yarısında gebe olduğunu düşünerek gerekli önlemleri almalı ve kendine zarar verebilecek şeylerden kaçınmalıdır.

Bu yazı http://www.bebek.com/bebek-istiyoruz-hamilelige-hazir-misiniz-cnt2-1-1-308.html internet sitesinden alınmıştır.

Hafıza Alıştırmaları:

1. Farklı Resim Bulma:

Çocuk, bu alıştırmalarda kendisine gösterilen dört resimden farklı olanı bulmaya çalışır. Farklı olanı bulduktan sonra diğerlerine göre neden farklı olduğunu anlatmalıdır.

2. Resim Hatırlama:

Çocuğa bir dakika süresince bir resim gösterilir ve bir dakika sonra resim kapatılır. Daha sonra resimle ilgili sorular sorulur.

Örnek:
a- Çocuklar ne yapıyorlardı?
b- Erkek çocuğun üzerinde ne vardı?
c- kız çocuğun gözleri ne renkti?

3. İki Resim Arasındaki Farkı Bulma:

Birbirine benzeyen ama aralarında küçük farklılıklar bulunan iki resim çocuğa gösterilir. Bunların arasındaki farklılıklar çocuğa anlatılır.

4. Şekilleri Hatırlama:

Anne-baba bir takım geometrik şekiller çizerek çocuğa bir dakika süreyle gösterir. Bir dakika sonra resim kapatılır ve çocuktan hatırladığı kadarını çizmesi istenir.

5. Anlatılan Hikaye İle İlgili Sorular Sorma:

Çocuğa kısa bir hikaye anlatılır. Daha sonra bu hikayenin belli kısımları ile ilgili sorular sorulur.

Dikkati Geliştiren Oyunlar:

1. Okuduğunu Anlatma:

Çocuğa kısa bir okuma parçası verilir ve beş dakika içinde okuyabildiği kadarını okuması istenir. Beş dakikanın sonunda çocuktan okuduklarından anladığını anlatması istenir. Bu oyun aynı zamanda çocuğun kısa süreli hafızasını da geliştirir.

2. Nesna Saklama:

Bu oyun için evin belli bir odası seçilir ve çocuğa etrafındaki nesnelere dikkatlice bakması söylenir. Çocuk odadan çıkınca herhangi bir nesne saklanır. Çocuk odaya döndüğünde hangi nesnenin saklandığını bulmaya çalışır.

3. Balonla Oynama:

Oyuncular şişirilmiş bir balonu birbirlerine atarak yere düşürmemeye çalışırlar. Bu oyun aynı zamanda çocuğun konsantrasyonunu sağlamasını da destekler.

4. Son harften Kelime Bulma:

Oyunculardan biri bir kelime söyleyerek oyunu başlatır. Ondan sonra gelen oyuncu, söylenen kelimenin son harfini kullanarak yeni bir kelime söyler. Bu şekilde oyun devam eder.

Psk. Arzu Elemek
Popüler Psikiyatri Dergisi, Sayı 28, Sayfa 14-15.

http://www.bebek.com/farkli-cocuklar-dikkat-gelistiren-oyun-ve-arastirmalar-cnt2-76-1-2702.html

Yozgat Belediyesi Ankara Centrum Klinik Tüp Bebek Merkezi tarafındanYozgat‘ta, çocuk sahibi olamayanlara, tüp bebek yöntemi ve rahim ağzı kanseri konularında bilgilendirme toplantısı düzenledi.

Belediye Kent Park’ta düzenlenen toplantıya yaklaşık 50 çift katılırken, toplantıda Ankara Centrum Klinik Tüp Bebek Merkezi’nde görevli Uz. Dr. Mehmet Öztürkmen tarafından katılımcılara slayt gösterileriyle tüp bebek yöntemi ve rahim ağzı kanseri konularında detaylı bilgi verildi.

Ankara Centrum Kilinikte görevli Uz. Dr. Mehmet Öztürkmen, Belediyenin düzenlediği toplantı çerçevesinde Yozgat‘a geldiklerini belirterek, “Bizim temel amacımız iki konu üzerinde aydınlatıcı bilgi vermek. Birincisi çocuk sahibi olamayan çiftlere dönük olarak bu konudaki uygulamalar, son yenilikler hakkında bilgi vermek istiyoruz. Diğer bir konuda rahim ağzı kanseri ve koruyucu tedbirler hakkında bilgi vermek.” dedi.

Tüp Bebek yönteminin Türkiye’de gelişmiş ülkelere göre çok geride olduğunu ifade eden Dr. Öztürkmen, “İsrail’de çocuk sahibi olamayan çiftlerin yüzde 100′ü bu hizmeti alabiliyorlar. Batlık ülkelerinde ise bu oran yüzde 70′lerde bizim ülkemizin bulunduğu kuşakta ise maalesef bu oran yüzde 15-20′lerdedir. Bunun üzerinde ekonomik etkenlerde etkilidir. Birde insanlara bu konuda yapılması gerekenlerin anlatılması gerekiyor. Genelde hastalar çok uzun süre oyalanmakta ve zaman kaybettiğini görüyoruz. Bu konuda hanımların yaşı çok önemlidir. Hanımların yaşının çok ilerlediğini ve daha sonraları hizmet almak için müracaatlarda bulunduğunu görüyoruz. Sağlık sisteminin bu konuda ödenek ayırmasıyla beraber, hizmet alan hasta sayısı oldukça artmıştır.” dedi.

Sağlık Bakanlığı’nın tek embriyo uygulamasının başarıyı düşüreceğini ifade eden Dr. Öztürkmen, “Çoğul gebeliklerin ortaya koyduğu maddi kayıpları ve bir takım tıbbi sakıncaları önlemek için alınan bir tedbirdir. Ancak gebelik miktarları bir miktar düşecektir. Maliyetler artacak, bir hastanın gebelik elde etmek için bir yerine belki 3 -4 defa tüp bebek uygulaması yapması gerekecek. Tabi kaliteli merkezler bunu, büyük oranda başaracaklar. Bunun için embriyo dondurma dediğimiz, bir tane embriyo koyduktan sonra kalanı dondurma yoluna gidecektir. İnşallah tek embriyo yöntemi hayırlı olur.” diye konuştu.

http://www.haberler.com/saglik-sisteminin-odenek-ayirmasiyla-tup-bebek-haberi/